Memorix Ανατομίας, 3η Έκδοση – 1η Ελληνική

Περιγραφή

Περιεχόμενα

Πρόλογος ή Γιατί το Memorix Ανατομίας είναι επαναστατικό XII
Σύστημα εκπαίδευσης Memorix XV
Ευχαριστίες σε συναδέλφους XVI
Ευχαριστίες σε φοιτητικές οργανώσεις XVIII
Ομάδα του Memorix XX

1 Γενική Ανατομία
1 Ορισμοί και ιστορική αναδρομή 2
2 Όροι και συντομογραφίες 3
3 Ιστολογία 4
4 Εμβρυολογία 5
5 Ανατομικές αλλαγές κατά την παιδική ηλικία 6
6 Ανατομικές αλλαγές κατά την εφηβική ηλικία 7
7 Επίπεδα και γραμμές του ανθρώπινου σώματος 8
8 Επίπεδα και γραμμές του ανθρώπινου σώματος 9
9 Μέρη του ανθρώπινου σώματος 10
10 Περιοχές του ανθρώπινου σώματος 11
11 Επωνύμια 12
12 Ερωτήσεις και εικόνες επανάληψης 14
13 Ευχαριστίες και Βιβλιογραφικές αναφορές 16

2 Οστά
1 Γενική επισκόπηση 18
2 Κρανίο – Cranium 21
2.1 Μετωπιαίο οστό – Os fronate 22
2.2 Ινιακό οστό – Os fronate 23
2.3 Σφηνοειδές οστό (σφηνοειδές) – Os sphenoidale 24
2.4 Βρεγματικό οστό – Os parietale 26
2.5 Κροταφικό οστό – Os temporale 27
2.6 Ηθμοειδές οστό (ηθμοειδές) – Os ethmoidale 30
2.7 Κάτω ρινική κόγχη – Concha nasalis inferior 30
2.8 Δακρυϊκό οστό, ρινικό οστό και ύνιδα
– Os lacrimale, os nasale et vomer 31
2.9 Ζυγωματικό οστό – Os zygomaticum 31
2.10 Υπερώιο οστό – Os palatinum 32
2.11 Άνω γνάθος– Maxilla 33
2.12 Κάτω γνάθος– Mandibula 34
2.13 Υοειδές οστό – Os hyoideum 35
2.14 Κρανίο νεογνού 35
2.15 Ανθρωπομετρία κρανίου 36
3 Σπονδυλική στήλη – Columna vertebralis 37
3.1 Αυχενικοί σπόνδυλοι – Vertebrae cervicales 38
3.2 Θωρακικοί σπόνδυλοι – Vertebrae thoracicae 39
3.3 Οσφυικοί σπόνδυλοι – Vertebrae cervicales 39
3.4 Ιερό οστό και κόκκυγας – Os sacrum et os coccygis 40
4 Θώρακας– Thorax 41
5 Οστά του άνω άκρου – Ossa membri superioris 42
5.1 Κλείδα – Clavicula 42
5.2 Ωμοπλάτη – Scapula 43
5.3 Βραχιόνιο οστό – Humerus 44
5.4 Ωλένιο – Ulna 45
5.5 Κερκίδα – Radius 46
5.6 Οστά της άκρας χειρός– Ossa membri superioris 47
6 Οστά του κάτω άκρου – Ossa membri inferioris 48
6.1 Πύελος– Pelvis 49
6.1.1 Ισχίο (πυελικό οστό) – Os coxae 50
6.2 Μηριαίο οστό – Femur 52
6.3 Επιγονατίδα – Patella 53
6.4 Κνήμη – Tibia 53
6.5 Περόνη – Fibula 54
6.6 Οστά του άκρου ποδός– Ossa pedis 54
7 Εικόνες 57
7.1 Βάση κρανίου 57
8 Πίνακες 58
8.1 Ανοίγματα του κρανίου και το περιεχόμενό τους 58
8.2 Δομές του άνω άκρου 60
8.3 Δομές του κάτω άκρου 62
9 Ερωτήσεις επανάληψης και εικόνες 64
10 Ευχαριστίες και βιβλιογραφικές αναφορές 66

3 Αρθρώσεις
1 Γενική επισκόπηση 68
1.1 Γενική οργάνωση της συνοβιακής άρθρωσης 69
2 Αρθρώσεις του κρανίου – Juncturae cranii 72
3 Σπονδυλικές αρθρώσεις – Juncturae columnae vertebralis 73
3.1 Σπονδυλικές συνοβιακές αρθρώσεις – Articulationes columnae vertebralis 74
4 Θωρακικές αρθρώσεις – Juncturae thoracis 75
5 Αρθρώσεις του άνω άκρου – Juncturae membri superioris 76
5.1 Στερνοκλειδική άρθρωση – Articulatio sternoclavicularis 76
5.2 Ακρωμιοκλειδική άρθρωση – Articulatio acromioclavicularis 76
5.3 Άρθρωση ώμου (γληνοβραχιόνιος)
• Articulatio humeri (glenohumeralis) 77
5.4 Άρθρωση αγκώνα – Articulatio cubiti 78
5.5 Άπω κερκιδο-ωλενική άρθρωση και κερκιδο-ωλενική συνδέσμωση
• Articulatio radioulnaris distalis et syndesmosis radioulnaris 79
5.6 Καρπιαίο οστό – Articulatio radiocarpalis 79
5.7 Αρθρώσεις της άκρας χειρός– Articulationes manus 80
6 Αρθρώσεις του κάτω άκρου – Juncturae membri inferioris 82
6.1 Ιερολαγόνια άρθρωση – Articulatio sacroiliaca 82
6.2 Συναρθρώσεις της πυελικής ζώνης – Synarthroses cinguli pelvici 82
6.3 Άρθρωση ισχίου – Articulatio coxae 83
6.4 Άρθρωση γόνατος – Articulatio genus 84
6.5 Κνημοπερονιαία άρθρωση – Articulatio tibiofibularis 86
6.6 Ενδοοστική μεμβράνη του κάτω άκρου και κνημοπερονιαία συνδέσμωση
• Membrana interossea cruris et syndesmosis tibiofibularis 86
6.7 Αρθρώσεις του άκρου ποδός– Articulationes διαπίστωσε 86
6.7.1 Καμάρες του άκρου ποδός 86
7 Πίνακες 90
7.1 Κινήσεις της κεφαλής, του τραχήλου
και της κροταφογναθικής άρθρωσης (μύες) 90
7.2 Κινήσεις των άκρων (βαθμός ελευθερίας) 91
7.3 Κινήσεις του άνω άκρου (μύες) 92
7.4 Κινήσεις του κάτω άκρου (μύες) 93
8 Ερωτήσεις και εικόνες επανάληψης 94
9 Ευχαριστίες και βιβλιογραφικές αναφορές 96

4 Μύες
1 Γενική επισκόπηση 98
2 Μύες της κεφαλής – Musculi cranii 102
2.1 Μύες του προσώπου – Musculi faciei 102
2.2 Μασητήριοι μύες – Musculi masticatorii 108
136
8.3.1 Πρόσθια ομάδα 137
8.3.2 Πλάγια ομάδα 139
8.3.3 Οπίσθια ομάδα 140
2.3 Περιτονίες της κεφαλής 109
3 Μύες του τραχήλου – Musculi colli 110
3.1 Επιπολής μυϊκή ομάδα – Musculi colli superficiales 111
3.2 Υπερυοειδείς μύες – Musculi suprahyoidei 112
3.3 Υποϋοειδείς μύες – Musculi infrahyoidei 113
3.4 Σκαληνοί – Musculi scaleni 114
3.5 Εν τω βάθει μυϊκή ομάδα – Musculi colli profundi 115
3.6 Τραχηλική περιτονία – Fascia cervicalis 115
4 Μύες της οσφύος – Musculi dorsi 116
4.1 Επιπολής στιβάδα (σπονδυλοβραχιόνιοι μύες) 117
4.2 2η στιβάδα (σπονδυλοωμοπλατιαίοι μύες) 118
4.3 3η στιβάδα (σπονδυλοπλευριαίοι μύες) 118
4.4 Εν τω βάθει μύες της οσφύος – Musculi dorsi proprii 119
4.5 Περιτονίες της οσφύος 123
5 Μύες του θώρακος – Musculi thoracis 124
5.1 Μύες του θώρακος – θωρακοβραχιόνιοι μύες 125
5.2 Εν τω βάθει μύες του θώρακος 126
5.3 Διάφραγμα – Diaphragma 127
5.4 Περιτονίες του θώρακος 127
6 Μύες της κοιλιακής χώρας – Musculi abdominis 128
6.1 Πρόσθια ομάδα 128
6.2 Έξω ομάδα 129
6.3 Οπίσθια ομάδα 130
6.4 Περιτονίες της κοιλιακής χώρας 130
7 Πυελικό διάφραγμα/πυελικό έδαφος – Diaphragma pelvis 131
7.1 Περιτονίες της πυέλου 132
8 Μύες του άνω άκρου – Musculi membri superioris 133
8.1 Μύες της άρθρωσης του ώμου 133
8.2 Μύες του βραχίονα – Musculi brachii 134
8.3 Μύες του αντιβραχίου – Musculi antebrachii………………………………………..
8.4 Μύες της άκρας χειρός– Musculi manus 142
8.4.1 Μύες του θέναρος (ομάδα του αντίχειρα) 143
8.4.2 Μύες του οπισθέναρος (ομάδα μικρού δακτύλου) 144
8.4.3 Μεσόστεοι και ελμινθοειδείς 145
8.5 Τενόντια έλυτρα του άνω άκρου
– Vaginae tendinum membri superioris 146
8.6 Περιτονίες του άνω άκρου 147
9 Μύες του κάτω άκρου – Musculi membri inferioris 148
9.1 Μύες της άρθρωσης του ισχίου 148
9.1.1 Πρόσθια ομάδα 149
9.1.2 Οπίσθια ομάδα 150
9.2 Μύες του μηρού – Musculi femoris 152
9.2.1 Πρόσθια ομάδα 153
9.2.2 Έσω ομάδα 154
9.2.3 Οπίσθια ομάδα 155
9.3 Μύες του κάτω άκρου – Musculi cruris 156
9.3.1 Πρόσθια ομάδα 157
9.3.2 Έξω ομάδα 157
9.3.3 Οπίσθια ομάδα 158
9.4 Μύες του άκρου ποδός – Musculi pedis 160
9.4.1 Ραχιαία ομάδα 161
9.4.2 Έσω ομάδα (ομάδα του μεγάλου δακτύλου) 161
9.4.3 Έξω ομάδα (ομάδα του μικρού δακτύλου) 162
9.4.4 Μέση ομάδα 162
9.4.5 Μεσόστεοι και ελμινθοειδείς 163
9.5 Τενόντια έλυτρα του κάτω άκρου
– Vaginae tendinum membri superioris 164
9.6 Περιτονίες του κάτω άκρου 165
10 Ερωτήσεις και εικόνες επανάληψης 166
11 Ευχαριστίες και Βιβλιογραφικές αναφορές 168

5 Πεπτικό Σύστημα
1 Γενική επισκόπηση 170
2 Στοματική κοιλότητα – Cavitas oris 172
2.1 Παρειά– Bucca 172
2.2 Χείλη – Labia oris 173
2.3 Ούλα– Gingiva 173
2.4 Δόντια– Dentes 174
2.5 Γλώσσα– Lingua 176
2.6 Υπερώα– Palatum 178
2.6.1 Σκληρά υπερώα – Palatum durum 178
2.6.2 Μαλακή υπερώα – Palatum molle 179
2.7 Υπερώια αμυγδαλή – Tonsilla palatina 178
2.8 Σιελογόνοι αδένες – Glandulae salivariae 180
3 Φάρυγγας – Pharynx 182
4 Οισοφάγος – Oesophagus 185
5 Στόμαχος– Gaster 186
6 Λεπτό έντερο – Intestinum tenue 188
6.1 Δωδεκαδάκτυλος– Duodenum 188
6.2 Νήστιδα και ειλεός – Jejunum et ileum 190
7 Παχύ έντερο – Intestinum crassum 191
7.1 Τυφλό έντερο – Caecum 192
7.1.1 Σκωληκοειδής απόφυση – Appendix vermiformis 193
7.2 Κόλον– Colon 193
7.2.1 Ανιόν κόλον – Colon ascendens 193
7.2.2 Εγκάρσιο κόλον – Colon transversum 194
7.2.3 Κατιόν και σιγμοειδές κόλον
– Colon descendens et sigmoideum 194
7.3 Ορθό– Rectum 195
8 Ήπαρ– Hepar 196
9 Χοληδόχος κύστη – Vesica biliaris/fellea 199
10 Πάγκρεας – Pancreas 200
11 Περιτόναιο – Peritoneum 201
12 Ερωτήσεις και εικόνες επανάληψης 202
13 Ευχαριστίες και Βιβλιογραφικές αναφορές 204

6 Αναπνευστικό Σύστημα
1 Γενική επισκόπηση 206
2 Μύτη (ρις)– Nasus 206
3 Ρινική κοιλότητα – Cavitas nasi 207
4 Παραρρίνιοι κόλποι – Sinus paranasales 208
5 Φάρυγγας – Pharynx 209
6 Λάρυγγας – Larynx 210
7 Τραχεία – Trachea 214
8 Βρόγχοι – Bronchi 215
9 Πνεύμονες– Pulmones 216
10 Υπεζωκότας – Pleura 220
11 Μηχανική των αναπνευστικών κινήσεων 221
12 Πίνακες– Λαρυγγικοί μύες ανά λειτουργία 222
13 Ερωτήσεις και εικόνες επανάληψης 222
14 Ευχαριστίες και Βιβλιογραφικές αναφορές 224

7 Ουροποιητικό Σύστημα
1 Γενική επισκόπηση 226
2 Νεφροί– Renes 227
3 Νεφρική πύελος και νεφρικοί κάλυκες – Pelvis renalis et calices renales 230
4 Ουρητήρας – Ureter 230
5 Ουροδόχος κύστη – Vesica urinaria 231
6 Γυναικεία ουρήθρα – Urethra feminina 233
7 Δυναμική της ούρησης 233
8 Ερωτήσεις και εικόνες επανάληψης 234
9 Ευχαριστίες και Βιβλιογραφικές αναφορές 236

8 Γεννητικό Σύστημα
1 Ανάπτυξη του γεννητικού συστήματος 238
2 Ανδρικό γεννητικό σύστημα – Organa genitalia masculina 239
2.1 Όρχις– Testis 240
2.2 Επιδιδυμίδα– Epididymis 242
2.3 Σπερματικός πόρος – Ductus deferens 243
2.4 Σπερματικός τόνος – Funiculus spermaticus 243
2.5 Σπερματικοί αδένες – Glandulae vesiculosae 244
2.6 Βολβουρηθραίοι αδένες – Glandulae bulbourethrales 244
2.7 Προστάτης – Prostata 245
2.8 Όσχεο– Scrotum 246
2.9 Πέος– Penis 247
2.10 Ανδρική ουρήθρα – Urethra masculina 248
3 Γυναικείο γεννητικό σύστημα – Organa genitalia feminina 249
3.1 Ωοθήκη – Ovarium 250
3.2 Σάλπιγγες της μήτρας – Tuba uterina Falloppii 251
3.3 Μήτρα – Uterus 252
3.4 Κόλπος– Vagina 254
3.5 Γυναικεία εξωτερικά γεννητικά όργανα (αιδοίο)
– Organa genitalia feminina externa (vulva) 255
4 Περίνεο και οι μύες του – Perineum et musculi perinei 256
5 Ανατομία στην κύηση 257
6 Εμβρυϊκές μεμβράνες, πλακούντας και ομφάλιος λώρος 258
7 Εμβρυϊκή ανατομία και ανατομία του τοκετού 259
8 Ερωτήσεις και εικόνες επανάληψης 260
9 Ευχαριστίες και Βιβλιογραφικές αναφορές 262

9 Καρδιά και Αιμοφόρα Αγγεία
1 Γενική επισκόπηση των αιμοφόρων αγγείων 264
2 Γενική επισκόπηση της καρδιάς 265
3 Καρδιά– Cor 266
3.1 Δεξιός κόλπος – Atrium dextrum 268
3.2 Δεξιά κοιλία – Ventriculus dexter 269
3.3 Αριστερός κόλπος – Atrium sinistrum 270
3.4 Αριστερή κοιλία – Ventriculus sinister 271
3.5 Βαλβίδες – Valvae 272
3.6 Καρδιακός σκελετός – Skeleton cordis 273
3.7 Σύστημα αγωγιμότητας της καρδιάς – Complexus stimulans cordis .273
3.8 Εμβρυϊκή κυκλοφορία 274
3.9 Στεφανιαίες αρτηρίες – Arteriae coronariae 275
3.10 Φλέβες της καρδιάς – Venae cordis 275
3.11 Κλινική ανατομία της καρδιάς 276
4 Αρτηρίες – Arteriae 277
4.1 Αορτή – Aorta 277
4.2 Ανιούσα αορτή και αορτικό τόξο
– Aorta ascendens et arcus aortae 277
4.3 Κοινή καρωτιδική αρτηρία – Arteria carotis communis 278
4.4 Εξωτερική καρωτιδική αρτηρία – Arteria carotis externa 278
4.4.1 Εξωτερική καρωτιδική αρτηρία – κοιλιακοί και έσω κλάδοι . 279
4.4.2 Εξωτερική καρωτιδική αρτηρία – ραχιαίοι κλάδοι 280
4.4.3 Επιπολής κροταφική αρτηρία
– Arteria temporalis superficialis 280
4.4.4 Γναθιαία αρτηρία – Arteria maxillaris 281
4.5 Υποκλείδια αρτηρία – Arteria subclavia 282
4.5.1 Σπονδυλική αρτηρία – Arteria vertebralis 282
4.5.2 Υποκλείδια αρτηρία – άλλοι κλάδοι 283
4.6 Μασχαλιαία αρτηρία – Arteria axillaris 284
4.7 Βραχιόνια αρτηρία – Arteria brachialis 284
4.8 Κερκιδική και ωλένια αρτηρία και επιπολής και εν τω βάθει παλαμιαία τόξα
– Arteria radialis et ulnaris, arcus palmaris superficialis et profundus 285
4.9 Θωρακική αορτή – Aorta thoracica 286
4.10 Κοιλιακή αορτή – Aorta abdominalis 287
4.10.1 Κοιλιακό στέλεχος– Truncus coeliacus 288
4.10.2 Κάτω και άνω μεσεντέρια αρτηρία
• Arteria mesenterica superior et inferior 289
4.11 Κοινή λαγόνια αρτηρία – Arteria iliaca communis 290
4.11.1 Εσωτερική λαγόνια αρτηρία (βρεγματικοί κλάδοι)
• Arteria iliaca interna 290
4.11.2 Εσωτερική λαγόνια αρτηρία (σπλαχνικοί κλάδοι)
• Arteria iliaca interna 291
4.11.3 Εξωτερική λαγόνια αρτηρία – Arteria iliaca externa 291
4.12 Μηριαία και ιγνυακή αρτηρία
– Arteria fermoralis et arteria poplitea 292
4.13 Πρόσθιες και οπίσθιες κνημιαίες αρτηρίες
– Arteria tibialis anterior et posterior 293
5 Φλέβες – Venae 294
5.1 Άνω κοίλη φλέβα Vena cava superior 294
5.2 Έσω σφαγίτιδα φλέβα – Vena jugularis interna 295
5.3 Έξω σφαγίτιδα φλέβα – Vena jugularis externa 296
5.4 Υποκλείδιες και μασχαλιαίες φλέβες
– Vena subclavia et vena axillaris 296
5.5 Φλέβες του άνω άκρου – Venae membri superioris 297
5.6 Κάτω κοίλη φλέβα – Vena cava inferior 297
5.7 Πυλαία φλέβα – Vena portae 298
5.8 Πυλαιοσυστηματικές αναστομώσεις 299
5.9 Διασυστημικές αναστομώσεις 299
5.10 Κοινή λαγόνια φλέβα – Vena iliaca communis 300
5.10.1 Έσω λαγόνια φλέβα – Vena iliaca interna 300
5.10.2 Έξω λαγόνια φλέβα – Vena iliaca externa 301
5.11 Φλέβες του κάτω άκρου – Venae membri inferioris 301
6 Σχήματα 302
6.1 Σχήματα της καρδιάς 302
6.2 Σχήματα των αρτηριών 304
6.3 Σχήματα των φλεβών 310
7 Πίνακες
7.1 Πίνακες διατιτραινουσών– Venae perforantes 311
8 Ερωτήσεις και εικόνες επανάληψης 314
9 Ευχαριστίες και Βιβλιογραφικές αναφορές 316

10 Λεμφικό Σύστημα
1 Γενική επισκόπηση 318
2 Λεμφικά αγγεία – Vasa lymphoidea 319
3 Θύμος αδένας– Thymus 320
4 Μυελός των οστών – Medulla ossium 320
5 Σπλήνας – Σπλην (lien) 321
6 Αμυγδαλές – Tonsillae 322
7 Μη ενθυλακωμένος λεμφικός ιστός 323
8 Λεμφαδένες – Nodi lymphoidei (nodi lymphatici, lymphonodi) 323
8.1 Λεμφαδένες της κεφαλής– Nodi lymphoidei capitis 324
8.2 Λεμφαδένες του τραχήλου – Nodi lymphoidei colli 324
8.3 Λεμφαδένες του άνω άκρου
– Vaginae tendinum membri superioris 325
8.4 Λεμφαδένες του θώρακος – Nodi lymphoidei thoracis 326
8.5 Λεμφαδένες της κοιλιακής χώρας – Nodi lymphoidei abdominis 327
8.6 Λεμφαδένες της πυέλου – Nodi lymphoidei pelvis 328
8.7 Λεμφαδένες του κάτω άκρου – Nodi lymphoidei membri inferioris 328
8.8 Φρουροί λεμφαδένες του αναπνευστικού
και του πεπτικού συστήματος 329
8.9 Φρουροί λεμφαδένες του ουροποιητικού
και του γεννητικού συστήματος 330
9 Σχήματα 331
9.1 Λεμφική παροχέτευση της κοιλιακής χώρας
και της πυέλου (λεμφαδένες) 331
9.2 Λεμφική παροχέτευση της κοιλιακής χώρας
και της πυέλου (λεμφικά στελέχη) 331
10 Ερωτήσεις και εικόνες επανάληψης 332
11 Ευχαριστίες και βιβλιογραφικές αναφορές 334

11 Περιφερικό Νευρικό Σύστημα
1 Γενική επισκόπηση 336
1.1 Γενική δομή του νωτιαίου νεύρου 337
1.2 Ανακλαστικό τόξο 338
2 Νωτιαία νεύρα – Nervi spinales 339
2.1 Τραχηλικό πλέγμα – Plexus cervicalis (C1–C4) 340
2.2 Βραχιόνιο πλέγμα – Plexus brachialis (C4–T1) 342
2.2.1 Υπερκλείδια μοίρα του βραχιόνιου πλέγματος 342
2.2.2 Υποκλείδια μοίρα του βραχιόνιου πλέγματος 343
2.3 Θωρακικά νεύρα – Nervi thoracici (T1–T12) 346
2.4 Οσφυϊκό πλέγμα – Plexus lumbalis (T12–L4) 346
2.5 Ιερό πλέγμα – Plexus sacralis (L4–S4) 348
2.6 Δερματοτόμια και μυοτόμια 350
2.7 Πεδία περιφερικών νεύρων – Areae nervinae 351
3 Κρανιακά νεύρα – Nervi craniales 352
3.1 N. I Οσφρητικό νεύρο – Nervus olfactorius 354
3.2 N. II Οπτικό νεύρο – Nervus opticus 354
3.3 N. I Οφθαλμοκινητικό νεύρο – Nervus olfactorius 355
3.4 N. IV Τροχιλιακό νεύρο – Nervus trochlearis 355
3.5 N. V Τρίδυμο νεύρο – Nervus trigeminus 356
3.6 N. VI Απαγωγό νεύρο – Nervus abducens 360
3.7 N. VII Προσωπικό νεύρο – Nervus facialis 360
3.8 N. VIII Αιθουσαίο-κοχλιακό νεύρο – Nervus vestibulocochlearis 362
3.9 N. IX Γλωσσοφαρυγγικό νεύρο – Nervus glossopharyngeus 363
3.10 N. X Πνευμονογαστρικό νεύρο – Nervus vagus 364
3.11 N. XI Παραπληρωματικό νεύρο – Nervus accessorius 366
3.12 N. XII Υπογλώσσιο νεύρο – Nervus hypoglossus 366
4 Αυτόνομο νευρικό σύστημα (ΑΝΣ) 367
4.1 Συμπαθητική μοίρα – Pars sympathica 368
4.2 Παρασυμπαθητική μοίρα – Pars parasympathica 371
4.3 Μεικτά αυτόνομα πλέγματα 372
4.4 Εντερικό νευρικό σύστημα 374
5 Σχήματα 375
5.1 Σχήμα του περιφερικού νευρικού συστήματος 375
5.2 Τραχηλικό πλέγμα 375
5.3 Βραχιόνιο πλέγμα 376
5.4 Βραχιόνιο πλέγμα – τελικοί κλάδοι 376
5.5 Οσφυϊκό και ιερό πλέγμα 378
5.6 Ιερό πλέγμα – κλάδοι 379
5.7 N. I, II, III, IV, VI 380
5.8 N. V 381
5.9 N. VII, VIII, IX 382
5.10 N. X, XI, XII 383
5.11 Παρασυμπαθητική και συμπαθητική νεύρωση της κεφαλής 384
6 Ερωτήσεις και εικόνες επανάληψης 385
7 Ευχαριστίες και βιβλιογραφικές αναφορές 388

12 Κεντρικό Νευρικό Σύστημα
1 Γενική επισκόπηση 390
1.1 Μικροσκοπική δομή – νευρώνες 390
1.2 Μικροσκοπική δομή – νευρογλοία 391
1.3 Κατανομή της λευκής και της φαιάς ουσίας 391
1.4 Ανάπτυξη του νευρικού συστήματος 392
1.5 Ανάπτυξη του εγκεφάλου 393
1.6 Νευρικές οδοί – Tractus nervosi 394
1.7 Κατευθύνσεις, επίπεδα και ειδικοί όροι του ΚΝΣ 395
1.8 Λειτουργία του ΚΝΣ 396
2 Νωτιαίος μυελός – Medulla spinalis 398
2.1 Νωτιαίος μυελός – λευκή και φαιά ουσία 400
3 Εγκεφαλικό στέλεχος – Truncus encephali 402
3.1 Προμήκης μυελός – Medulla oblongata 404
3.2 Γέφυρα – Pons 406
3.3 Μέσος εγκέφαλος – Mesencephalon 408
3.4 Πυρήνες κρανιακών νεύρων 410
3.5 Οδοί των κρανιακών νεύρων 411
3.6 Πυρήνες του εγκεφαλικού στελέχους 412
3.7 Οδοί του εγκεφαλικού στελέχους 413
4 Δικτυωτός σχηματισμός – Formatio reticularis 414
5 Παρεγκεφαλίδα – Cerebellum 418
6 Διάμεσος εγκέφαλος– Diencephalon 424
6.1 Επιθάλαμος – Epithalamus 425
6.2 Επιθαλάμια χώρα– Subthalamus 425
6.3 Θάλαμος – Thalamus 426
6.4 Υποθάλαμος – Hypothalamus 430
7 Τελικός εγκέφαλος– Telencephalon 432
7.1 Εγκεφαλικός φλοιός – Cortex cerebri (pallium) 434
7.2 Λειτουργικές περιοχές του φλοιού 435
7.3 Βασικά γάγγλια – Nuclei basales 439
7.4 Λευκή ουσία του εγκεφάλου – Corpus medullare 442
8 Μεταιχμιακό σύστημα 444
8.1 Ανάπτυξη του μεταιχμιακού συστήματος 448
9 Αισθητήρια 450
9.1 Ανιούσες οδοί 452
10 Κινητικός έλεγχος 456
10.1 Κατιούσες (κινητικές) οδοί 458
11 Ειδικές αισθητήριες οδοί
11.1 Οπτική οδός 462
11.2 Αιθουσαία οδός 464
11.3 Ακουστική οδός 465
11.4 Οσφρητική οδός 466
11.5 Γευστική οδός 467
12 Κοιλιακό σύστημα του εγκεφάλου 468
12.1 Εγκεφαλονωτιαίο υγρό – Liquor cerebrospinalis 470
13 Μήνιγγες– Meninges 471
14 Αρτηρίες του εγκεφάλου – Arteriae cerebri 472
15 Φλέβες του εγκεφάλου – Venae cerebri 474
15.1 Σκληροί φλεβικοί κόλποι – Sinus durae matris 475
16 Αιμάτωση του νωτιαίου μυελού 476
17 Χημικό σύστημα του εγκεφάλου 477
18 Ψυχοκινητική ανάπτυξη 478
19 Τομές
19.1 Διατομές του νωτιαίου μυελού 482
19.2 Διατομές του προμήκη μυελού 483
19.3 Διατομές της γέφυρας 484
19.4 Διατομές του μέσου εγκεφάλου 485
19.5 Οβελιαία και εγκάρσια τομή του εγκεφάλου 486
19.6 Μετωπιαίες τομές του εγκεφάλου 487
20 Πίνακας– Cerebral sulci 488
21 Σχεδιαγράμματα
21.1 Σχήμα των πυρήνων των κρανιακών νεύρων 488
21.2 Σχήμα του κοιλιακού συστήματος,
των αρτηριών του εγκεφάλου και των φλεβικών κόλπων 489
21.3 Σχήματα σωματοαισθητικών οδών 490
21.4 Σχήματα ειδικών αισθητικών οδών 491
21.5 Σχήματα κινητικών οδών 492
21.6 Σχήμα των προσαγωγών και των απαγωγών νεύρων
της παρεγκεφαλίδας 493
22 Ερωτήσεις και εικόνες επανάληψης 494
23 Ευχαριστίες και Βιβλιογραφικές αναφορές 500

13 Αισθήσεις και Δέρμα
1 Αισθήσεις 502
1.1 Εσωτερικό περιβάλλον – Ενδοϋποδοχείς 502
1.2 Όργανο της όσφρησης – Organum olfactorium 503
1.3 Όργανο της γεύσης – Organum gustatorium 503
1.4 Όργανο της ακοής και της ισορροπίας
– Organum vestibulocochleare 504
1.5 Όργανο της όρασης – Organum visus 508
1.5.1 Παραπληρωματικές οπτικές δομές
– Structurae accessoriae oculi 512
1.6 Αφή, άλγος, ιδιοδεκτικότητα – Tactus, nociceptio, proprioceptio 514
2 Δέρμα – Integumentum commune 515
2.1 Μαστός και μαστικός αδένας – Mamma et glandula mammaria . 517
3 Ερωτήσεις και εικόνες επανάληψης 518
4 Ευχαριστίες και Βιβλιογραφικές αναφορές 520

14 Ενδοκρινικό Σύστημα
1 Γενική επισκόπηση 522
2 Διάχυτο νευροενδοκρινικό σύστημα (DNES) και παραγάγγλια 522
3 Υπόφυση – Hypophysis / glandula pituitaria 523
4 Επίφυση – Glandula pinealis / corpus pineale 524
5 Ενδοκρινικό συστατικό του παγκρέατος – παγκρεατικές νησίδες 524
6 Θυρεοειδής και παραθυρεοειδής αδένας
– Glandula thyroidea et glandulae parathyroideae
7 Επινεφρίδια – Glandula suprarenalis 526
8 Σύνοψη των ενδοκρινών αδένων και των ορμονών τους 527
9 Ερωτήσεις και εικόνες επανάληψης 527
10 Ευχαριστίες και Βιβλιογραφικές αναφορές 528

15 Τοπογραφία
1 Τοπογραφία της κεφαλής 530
1.1 Τοπογραφία του τριχωτού της κεφαλής και του θόλου του κρανίου 531
1.2 Στιβάδες της παρειάς 531
1.3 Οφθαλμική κόγχη – Orbita 532
1.4 Κοινός τενόντιος δακτύλιος – Anulus tendineus communis 534
1.5 Σηραγγώδης κόλπος – Sinus cavernosus 534
1.6 Έσω ακουστικός πόρος – Meatus acusticus internus 534
1.7 Τυμπανική κοιλότητα – Cavitas tympani 535
1.8 Ρινική κοιλότητα – Cavitas nasi 536
1.9 Έσω επιφάνεια της βάσης του κρανίου – Basis cranii interna 537
1.10 Κροταφικός βόθρος – Fossa temporalis 537
1.11 Υποκροταφικός βόθρος – Fossa infratemporalis 538
1.12 Πτερυγοϋπερώιος βόθρος – Fossa pterygopalatina 539
1.13 Υποπεριοχές του υποκροταφικού βόθρου 540
1.14 Πτερυγογναθιαίος χώρος – Spatium pterygomandibulare 540
1.14 Παραφαρυγγικός χώρος – Spatium parapharyngeum 540
1.15 Προβελονοειδής χώρος – Spatium prestyloideum 541
1.16 Οπισθοβελονοειδής χώρος – Spatium retrostyloideum 541
1.17 Οπισθοφαρυγγικός χώρος – Spatium retropharyngeum 541
2 Τοπογραφία του αυχένα 542
2.1 Περιοχές του τραχήλου – Regiones cervicales 542
2.1.1 Υπογνάθιο τρίγωνο – Trigonum submandibulare 543
2.1.2 Kαρωτιδικό τρίγωνο – Trigonum caroticum 543
2.1.3 Υπογενείδιο τρίγωνο – Trigonum submentale 544
2.1.4 Μυϊκό/ωμοτραχηλικό τρίγωνο
• Trigonum musculare/omotracheale 544
2.1.5 Ελάσσων υπερκλείδιος βόθρος
• Fossa supraclavicularis minor 544
2.1.6 Ωμοκλειδικό τρίγωνο – Trigonum omoclaviculare 545
2.1.7 Ωμοτραπεζοειδές τρίγωνο – Trigonum omotrapezium 545
2.1.8 Σκαληνή σχισμή – Fissura scalenorum 545
2.1.9 Σκαληνοσπονδυλικό τρίγωνο – Trigonum scalenovertebrale 546
2.2 Χώροι του τραχήλου 546
2.3 Στιβάδες του τραχήλου, αυχενική περιτονία – Fascia cervicalis 547
3 Τοπογραφία του θώρακος 548
3.1 Στιβάδες του θωρακικού τοιχώματος 548
3.2 Μεσοπλεύριος χώρος – Spatium intercostale 549
3.3 Προβολές οργάνων στο θωρακικό τοίχωμα 549
3.4 Μεσοθωράκιο 550
3.5 Τοπογραφία του οισοφάγου, της τραχείας και της αορτής 552
3.6 Ανοίγματα του διαφράγματος 553
4 Τοπογραφία της κοιλιακής χώρας 554
4.1 Δομή του πρόσθιου και του πλάγιου κοιλιακού τοιχώματος 555
4.1.1 Έλυτρο ορθού κοιλιακού μυός
• Vagina musculi recti abdominis 555
4.2 Βουβωνικός πόρος – Canalis inguinalis 556
4.3 Βουβωνική περιοχή – Regio inguinalis 558
4.3.1 Συνήθεις θέσεις κήλης 558
4.4 Κοιλιακή κοιλότητα – Cavitas abdominis 559
4.5 Οπισθοπεριτοναϊκός χώρος – Retroperitoneum 559
4.6 Περιτοναϊκή κοιλότητα – Cavitas peritonealis 560
4.6.1 Ρίζα του εγκάρσιου μεσοκόλου – Radix mesocoli transversi 560
4.6.2 Επιπλοϊκός θύλακος / έλασσον σάκος – Bursa omentalis 561
4.6.3 Ηπατοδωδεκαδακτυλικός σύνδεσμος
και κυστεοηπατικό τρίγωνο 562
4.6.4 Παρακολικοί χώροι 562
4.6.5 Μεσεντέρια, επίπλοα, περιτοναϊκοί σύνδεσμοι
και κολπώματα της περιτοναϊκής κοιλότητας 563
5 Τοπογραφία της πυέλου – Pelvis minor 564
5.1 Περιτοναϊκή κοιλότητα της πυέλου – Cavitas peritonealis pelvis 564
5.2 Υποπεριτοναϊκός χώρος – Subperitoneum 565
5.3 Περινεϊκή περιοχή – Regio perinealis 566
5.4 Ουρογεννητικό τρίγωνο – Trigonum urogenitale 566
5.5 Ευθυϊσχιακός βόθρος – Fossa ischioanalis 567
5.6 Αιδοιϊκός πόρος – Canalis pudendalis 567
5.7 Στιβάδες του όσχεου 567
6 Τοπογραφία της πλάτης 568
6.1 Σπονδυλικός σωλήνας – Canalis vertebralis 568
6.2 Υπινιακό τρίγωνο – Trigonum suboccipitale 569
6.3 Ανώτερο και κατώτερο οσφυϊκό τρίγωνο
– Trigonum lumbale superius et inferius 569
7 Τοπογραφία του άνω άκρου 570
7.1 Τοπογραφία του ώμου – Regio deltoidea 570
7.1.1 Υπερπλάτια και γληνοακανθική εντομή
• Incisura scapulae et spinoglenoidalis 570
7.1.2 Μασχάλη – Fossa axillaris 571
7.1.3 Τριγωνικός και τετράγωνος χώρος
• Foramen omotricipitale et humerotricipitale 572
7.1.4 Θωρακοκλειδικό τρίγωνο
• Trigonum clavipectorale/deltopectorale 572
7.2 Τοπογραφία του βραχίονα – Regio brachialis 573
7.2.1 Κερκιδικός σωλήνας – Canalis nervi radialis 573
7.3 Τοπογραφία του αγκώνα – Regio cubitalis 574
7.3.1 Αγκωνιαίος βόθρος – Fossa cubitalis 574
7.3.2 Σωλήνες του πρηνιστή μυός, του υπτιαστή μυός και αγκωνιαίος σωλήνας – Canalis pronatorius,
cubitalis et supinatorius 575
7.4 Τοπογραφία του αντιβραχίου – Regio antebrachialis 575
7.5 Τοπογραφία του καρπού – Regio carpalis 576
7.5.1 Ανατομική ταμβακοθήκη – Foveola radialis 576
7.5.2 Ωλένιος σωλήνας – Canalis ulnaris 576
7.5.3 Καρπιαίος σωλήνας – Canalis carpi 577
7.6 Τοπογραφία της άκρας χειρός – Regio manus 577
8 Τοπογραφία του κάτω άκρου 578
8.1 Τοπογραφία του ισχίου – Regio coxae 578
8.1.1 Μείζον και έλασσον ισχιακό τρήμα
• Foramen ischiadicum majus et minus 578
8.1.2 Υπεραπιοειδές και το υποαπιοειδές τρήμα,
έλασσον ισχιακό τρήμα 579
8.1.3 Αγγειακός και μυϊκός χώρος – Lacuna vasorum et musculorum 579
8.1.4 Θυροειδής πόρος – Canalis obturatorius 580
8.2 Τοπογραφία του μηρού – Regio femoris 580
8.2.1 Μηριαίο τρίγωνο και λαγονοκτενιαίος βόθρος
• Trigonum femorale et fossa iliopectinea 581
8.2.2 Προσαγωγός πόρος – Canalis adductorius 581
8.2.3 Ιγνυακός βόθρος – Fossa poplitea 582
8.3 Τοπογραφία του ποδιού – Regio cruris 582
8.3.1 Περονιαίος πόρος, τενόντιο τόξο του υποκνημιαίου μυός
και μυοπερονιαίος πόρος 583
8.4 Τοπογραφία της ποδοκνημικής άρθρωσης – Regio tarsalis 583
8.4.1 Έξω οπισθοσφυραίο χώρο 583
8.4.2 Ταρσικός σωλήνας/ταρσιαίος κόλπος – Canalis malleolaris 584
8.4.3 Δομές μπροστά από τον έσω σφυρό 584
8.5 Τοπογραφία του άκρου ποδός – Regio pedis 585
8.5.1 Ράχη του άκρου ποδός – Dorsum pedis 585
8.5.2 Πέλμα – Planta 585
9.1 Τομές της κεφαλής 586
9.2 Τομές του τραχήλου 587
9.3 Τομές του θώρακος 588
9.4 Τομές της κοιλιακής χώρας 589
9.5 Τομές της πυέλου 590
9.6 Τομές του βραχίονα και του αντιβραχίου 592
9.7 Τομές του καρπού και της άκρας χειρός 593
9.8 Τομές του μηρού και του ποδιού 594
9.9 Τομές του άκρου ποδός 595
10 Ερωτήσεις και εικόνες επανάληψης 595
11 Ευχαριστίες και Βιβλιογραφικές αναφορές 60